Waarom je kans loopt op een vitamine C tekort (ook als je voldoende groente en fruit eet)

Waarom je kans loopt op een vitamine C tekort (ook als je voldoende groente en fruit eet)

Veel zoogdieren kunnen zelf vitamine C aanmaken, maar de mens is dit vermogen tijdens de evolutie verloren. Oorspronkelijk komt de moderne mens uit Oost-Afrika. In deze oorspronkelijke leefomgeving was vitamine C rijke voeding in overvloed aanwezig. De behoefte werd volledig door de voeding afgedekt. Het vermogen om vitamine C aan te kunnen maken was dus overbodig geworden.

Om je overlevingskans te vergroten zorgt je lichaam ervoor dat de beschikbare energie zo goed mogelijk wordt gebruikt. Er wordt geen energie en bouwstoffen verspild aan overbodige structuren en lichaamsfuncties. Omdat vitamine-C in overvloed aanwezig was, werd het vermogen om deze vitamine aan te kunnen maken overbodig. Dus ging het verloren. Want If you dont use it, you lose it (als je het niet gebruikt, verlies je het).

Je bent dus volledig afhankelijk van de vitamine C voorziening uit de voeding. Maar vandaag de dag zijn er verschillende factoren die ervoor zorgen dat onze voeding nog maar weinig vitamine C bevat.

Groente en fruit zijn de belangrijkste leveranciers van vitamine C. Maar volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) eten Nederlanders hier te weinig van. Slechts 25% van de bevolking krijgt voldoende groente en fruit binnen.*1 Dit betekent dat driekwart van de bevolking er niet in slaagt om de ‘Richtlijnen Goede Voeding’ van de Gezondheidsraad te halen.*2

Deze richtlijnen zijn afgestemd op het behalen van de Aanbevolen Dagelijkse Hoeveelheid (ADH). De ADH is een maat om aan te geven welke hoeveelheid van een voedingsstof gezonde mensen dagelijks nodig hebben.*3 De ADH is opgesteld ter voorkoming van ernstige tekorten aan voedingsstoffen in de bevolking. Degene die de richtlijnen niet haalt, loopt kans op tekorten. Dit geldt voor zo’n 75% van de Nederlandse bevolking.

Door de globalisering wordt fruit vaak geoogst als het nog niet rijp is. Want door fruit onrijp te oogsten kan het transport langer duren. Ook kunnen de vruchten langer worden opgeslagen voordat het moet worden verkocht.

Maar vitamine C wordt pas door de plant aangemaakt bij rijping in de zon. Het wordt voornamelijk in de schil aangemaakt. Daar heeft een het een beschermende werking tegen zonlicht. Dus hoe langer het transport en de opslag, hoe minder vitamine C het fruit nog bevat als je het koopt. Helaas zorgt dit fruit voor een verborgen probleem. Zelfs als je twee stuks fruit per dag eet, loop je kans op een tekort.
Door het langdurig opslaan van groente en fruit vermindert de hoeveelheid vitamine C. Dit is vooral het geval als het niet koel en donker wordt bewaard. Want vitamine C is labiel voor hitte, licht en zuurstof.

Het bewerken van voedingsmiddelen vermindert het gehalte aan vitamine C aanzienlijk. Zo wordt een groot deel van de vitamine C verwijdert bij het schillen van groente en fruit. Want vitamine C zit voornamelijk in de schil.

Daarnaast kan vitamine C slecht tegen verhitting en raakt het (deels) verloren door het koken, stomen, grillen en roerbakken van groenten. Ook is vitamine C labiel voor zuurstof. Dus ook het snijden van groente en fruit vermindert het gehalte aan vitamine C. Want dit vergroot het oppervlak en daarmee de blootstelling aan zuurstof. Verder wordt vitamine C tijdens de voedselverwerking afgebroken door enzymen die zich in het voedingsmiddel bevinden.

Naast bovenstaande factoren kan een tekort aan vitamine C ook worden veroorzaakt door een verhoogde behoefte. Er is een verhoogd gebruik van vitamine C in het lichaam tijdens chemische, psychologische en fysiologische stress. Dit wordt veroorzaakt door bijvoorbeeld sigarettenrook, luchtverontreiniging, zware inspanningen en ziekten zoals allergieën en kanker.

En suboptimale inname van vitamine C en een verhoogd gebruikt leidt tot tekorten en daarmee tot een verminderde gezondheid. Want een suboptimale vitamine C status zorgt voor een verstoring van verschillende lichaamsfuncties.

De bekendste functie van vitamine C is het onderhouden van een gezonde afweerfunctie. En ook de anti-oxidatieve werking is bij veel mensen bekend. Maar vitamine C speelt ook een belangrijke rol in de collageenproductie en het behoud van gezond bindweefsel. Verder is het nodig voor de aanmaak van energie, ontgifting en de omzetting van verschillende signaalstoffen in de hersenen. Een suboptimale vitamine C status heeft een negatieve invloed op al deze functies.

Verminderde afweer

Voor een goede afweerfunctie is voldoende vitamine C nodig. Bij een tekort loop je een grotere gevoeligheid voor infecties. Herhaaldelijke infecties en verkoudheden zijn het gevolg.

Afname van de collageenproductie

Vitamine C is nodig voor de collageenproductie en het behoud van gezond bindweefsel. Dit is een vorm van weefsel dat onderdeel uitmaakt van alle organen van het menselijk lichaam. Voorbeelden zijn de huid, bloedvaten, bloed, spieren, pezen, kraakbeen, botten, tanden en organen.

Het meest bekende symptoom van een tekort aan vitamine-C is scheurbuik. Dit wordt gekenmerkt door het scheuren van de bloedvaten, het uitvallen van tanden, het breken van botten en het trage herstel van weefsels.

Om scheurbuik te voorkomen is slechts een kleine hoeveelheid vitamine C nodig. Klassieke scheurbuik komt daarom niet meer voor in onze moderne maatschappij. Maar een suboptimale vitamine C status veroorzaakt wel scheurbuik-achtige symptomen. Bijvoorbeeld hart- en vaatziekten door beschadigde vaatwanden. Maar ook spataderen en een verhoogde kans op bloedingen van het tandvlees en de neus. Daarnaast zijn blauwe plekken, een trage wondgenezing en cellulitis ook een teken van een suboptimale vitamine C status.

Verminderde omzetting van signaalstoffen in de hersenen

Voor de omzetting van acetylcholine, adrenaline en serotonine is vitamine C nodig. Acetylcholine speelt een belangrijke rol in het geheugen. Een tekort aan vitamine C kan dus zorgen voor geheugenproblemen. Verder kan het leiden tot een verminderde productie van adrenaline en serotonine. Dit uit zich in prikkelbaarheid en depressie.

Verlaagde antioxidantactiviteit

Vitamine C is een bekende antioxidant. Hierdoor voorkomt het onder andere de oxidatie van LDL-cholesterol. Een tekort aan vitamine C kan de kans op hart- en vaatziekten vergroten, omdat geoxideerd cholesterol een grote risicofactor is.

Verslechterde ontgiftingscapaciteit

Voor een goede ontgifting is voldoende vitamine C nodig. Door een tekort kan je minder goed ontgiften en kunnen gifstoffen ophopen. Op den duur leidt deze ophoping tot klachten.

Verminderde ijzer-opname

Vitamine C verhoogt de opname van ijzer. Als je onvoldoende vitamine C binnenkrijgt leidt dit tot een verminderde opname. En
dit kan een ijzertekort veroorzaken. Bloedarmoede en vermoeidheid is een van de gevolgen van een tekort aan ijzer.

Afname van energie

Voor de aanmaak van energie is onder andere vitamine C nodig. Vermoeidheid kan daarom een gevolg zijn van een suboptimale vitamine C status.
Groente en fruit vormen de belangrijkste bronnen van vitamine C. Vooral koolsoorten en citrusvruchten zijn hier rijk aan.

Ondanks de inname van voldoende groente en fruit loop je kans op een suboptimale vitamine C status. Dit komt door verschillende oorzaken, zoals het oogsten van onrijp fruit, langdurige opslag, bereiding van voedingsmiddelen en een verhoogde behoefde aan vitamine C.

Een suboptimale vitamine C status leidt tot een verstoring van verschillende lichaamsfuncties. Kenmerken hiervan zijn herhaaldelijke infecties en verkoudheden, vermoeidheid, traag wondherstel, blauwe plekken, spataderen, cellulitis, vaatziekten, prikkelbaarheid en depressie.
Voedingsmiddelen die relatief veel vitamine-C bevatten zijn voornamelijk koolsoorten en citrusvruchten.

Bewaar je groente en fruit koel en donker. Eet biologische groente en fruit met schil. En verhit je voeding minimaal. Kies bijvoorbeeld liever voor stomen dan voor koken.

Bronnen ter verdieping
1. Gezondheidsraad. Richtlijnen goede voeding 2015. Den Haag: Gezondheidsraad, 2015; publicatienr. 2015/24.
2. https://www.cbs.nl/nl-nl/nieuws/2015/17/nederland-eet-onvoldoende-groente-fruit-en-vis 
3. http://www.voedingscentrum.nl/encyclopedie/aanbevolen-dagelijkse-hoeveelheid-adh.aspx
Over de schrijver
Anonymous
Door

Anonymous

op 23 Mar 2018

Richard, hoeveel vitamine C blijft er over na het koken van aardappelen/groenten?rnHeb je wel eens gehoord van vetoplosbare vitamine C?rnis misschien nog wel betere optie. rnEr zijn ook mensen die helemaal geen groente en fruit eten. Waar halen die dan hun vitamine C vandaan? uit gebakken aardappelen/patat?rndat is platgefrituurd.

Anonymous
Door

Anonymous

op 24 Mar 2018

De theoretische verhandeling klopt als een bus . Het is duidelijk dat je voldoende groente en fruit moet eten als basis en dan heb ik het over vijfhonderd gram groente en twee stuks fruit . Ik zit vol tot aan mijn nek en meer kan ik niet op.rnMaar hoeveel moet ik dan aanvullen om tot een optimale hoeveelheid te komen die mijn immuunsysteem optimaal ondersteunt ? Dat staat niet in het artikel .rnNaast theoretische verhandelingen is het goed om ook praktische adviezen te geven en hoeveelheden te vermelden die je optimaal nodig hebt. En ook dat het betaalbaar is.rnGraag duidelijkheid voor iedereen rnrnrn

Reactie plaatsen
Dit e-book krijg je van ons!